1

Thứ 2, 23/10/2017

Quay về Bạn đang ở trang: Home Đất và người Quân khu 3 Chùa Lái – Ngôi chùa cách mạng

Chùa Lái – Ngôi chùa cách mạng

Chùa Lái tên chữ là Linh Ngai Tự (chùa Linh Ngai), Ngai là thế tay ngai. Hai chữ Linh Ngai được giải thích là do sông Ván tỏa ra thành hai nhánh sông Cái Đỗng và sông Vị Khê tạo thành thế tay ngai ôm trọn vùng đất này, hay còn gọi là xứ Linh Ngai. Chùa Lái khôncllllladadag chỉ là di tích lịch sử nổi tiếng ở vùng đảo Hà Nam, thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh). Mà đây còn là căn cứ hoạt động cách mạng bí mật của các chiến sĩ cộng sản những năm (1945- 1946).



cllllladada

Toàn cảnh phía trước chùa Lái


Chùa nằm ở thôn Vị Khê, xã Liên Vị, thị xã Quảng Yên. Tên chùa xuất phát từ tên gọi của làng. Làng Lái xưa là bãi bồi ở cửa sông Bạch Đằng. Nhân dân ở đây quanh năm sống bằng nghề chài lưới, tối đến nghỉ ngay trên thuyền. Khoảng thời vua Lê, niên hiệu Hồng Đức, Tiên công Phạm Thanh Lảnh, quê ở Quang Lang chiêu tập những người dân vạn chài trong khu vực để quai đê, lấn biển, dựng nhà cửa trên bờ lập thành làng, có tên gọi làng Lái. Khi cuộc sống nơi đây đông vui, họ đã xây dựng chùa để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng và lấy tên làng làm tên thường gọi cho chùa. Hai chữ “chùa Lái” cho đến nay vẫn không thay đổi và ăn sâu vào trong tiềm thức của nhân dân địa phương. Chùa Lái được xây dựng khá sớm, từ giữa thế kỷ XVI, ban đầu làm bằng tranh tre, vách đất để thờ phật. Đến năm Hưng Trị thứ 2 (1589), chùa được các hội chủ tu sĩ và tín chủ hai xã Vị Dương và Vị Khê (Quảng Yên, Quảng Ninh) đóng góp trùng tu, tôn tạo các tượng Phật, xây dựng lại khang trang. Chùa nằm trên khu đất có diện tích 5.767 m2, xung quanh là cánh đồng lúa, đất đai màu mỡ, tấm bia “Linh Ngai tự bi ký” khắc năm 1589 có đoạn viết: “Chùa Linh Ngai được tọa lạc trên khu đất Linh Ngai, bốn phía xung quanh là ruộng Phật. Xưa kia cổ nhân đã dựng chùa, cấy ruộng, nhìn thấy một khu lâu đài trúc mọc tốt tươi như đường dẫn tới bát nhã, là vẻ giàu có cững vàng của đất nước, là thắng cảnh đệ nhất của xứ Hải Đông… Sau khi xây dựng lại, chùa Linh Ngai tráng lệ, tượng Phật tôn nghiêm, nhân dân kính thờ. Đây là bờ cõi rộng lớn trấn Tây, là thắng cảnh của nước Nam…”. Tiếng lành đồn xa, sau khi chùa Lái hoàn thành thì nơi đây càng trở lên đông đúc, nhộn nhịp, linh thiêng, phật tử quy y, tăng ni trụ trì, tất cả đều hướng lòng thiện vào cõi đời Phật, góp công, góp của mong quả phúc đời đời cho con cháu. Chùa đã qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa vào các năm Vĩnh Hựu thứ 2 (1716), năm Thành Thái thứ 19 (1907), năm Khải Định thứ 3 (1918). Chùa Lái đã trải qua bảy lần sư trụ trì, các sư đều có lòng mộ đạo. Cụ Đỗ Văn Khiển, người trông coi chùa Lái cho biết: “Hồi trước, khu vực chùa Lái cây cối rậm rạp, xung quanh nhiều sông ngòi chằng chịt, nên đây là nơi lý tưởng cho sự hoạt động bí mật của các chiến sĩ cộng sản. Cũng theo ông Khiển, ngày trước những chiến sĩ của ta có đào một đường hầm ngầm dưới lòng đất để tránh sự phát hiện của kẻ thù. Từ đường hầm này, nhiều thư từ, vũ khí được cất giấu. Sau ngày giải phóng, các đường hầm đã được người dân lấp lại. Ngoài ra, còn có những nhà sư tham gia hoạt động cách mạng, được Nhà nước tặng thưởng Huân chương, Huy chương trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược”. Đến nay, mặc dù thời gian làm cho cảnh cũ xưa kia thay đổi ít nhiều, nhưng nhìn tổng thể chùa Lái vẫn giữ được nét cổ kính: Năm gian chùa chính, năm gian nhà tổ, vườn, tháp được bố cục theo kiểu tiền Phật hậu Tổ. Chùa quay hướng tây bắc, tuy không theo hướng của các ngôi chùa Việt thường thấy, nhưng lại là một thế rất đẹp, có dòng sông Ván chia làm hai nhánh, ôm trọn vùng đất như thể tay ngai vững chãi. Chùa Lái hiện còn lưu giữ được 125 hiện vật nguyên vẹn, trong đó có sáu pho tượng gỗ tạc vào thời Mạc, một tấm bia đá thời Mạc được làm vào năm Hưng Trị thứ 2 (1589), một cây hương đá năm Vĩnh Thịnh thứ 12 (1716), 28 pho tượng được tạc vào thời Nguyễn và một quả chuông đồng to thời Nguyễn đúc năm Thành Thái thứ 19 (1907). Hiện, chùa Lái vẫn còn gần 10 cây cổ thụ có tuổi đời gần 500 tuổi, có giá trị rất lớn. Chùa Lái được Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật năm 2000.

Long Vũ