1

Thứ 3, 22/08/2017

Quay về Bạn đang ở trang: Home Đất và người Quân khu 3 Độc đáo ngôi đình bằng đá xanh nguyên khối

Độc đáo ngôi đình bằng đá xanh nguyên khối

Đình làng Nguyên Xá (xã An Hiệp, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình) có tên nôm là Đình Vược. Công trình có kiến trúc độc đáo bằng đá, với quy mô lớn.dlaxxxxx



dlaxxxxx

 

Đình Vược

 

 

 

Ðình cũ làng Vược có từ lâu đời. Theo sử sách của làng ghi chép lại, năm Cảnh Trị (1671) đình có năm gian, hai bên tả hữu, mỗi bên hai gian. Đến năm Chính Hòa thứ 4 (1684) đình được tái tạo lại, gồm bảy gian. Năm 1936, do đình cũ bị dột nát, các bậc cao niên và nhân dân địa phương đi mua đá ở Ninh Bình về để sau này dựng đình mới.


 

Ngôi đình đá hiện nay được khởi dựng từ năm 1942 và khánh thành năm 1945 trên nền đình cũ.  Tọa lạc trên khu đất cao và  rộng, mặt đình quay hướng Tây Bắc. Phía trước là sân đình, tiếp đến là ao đình rộng chừng chín sào Bắc bộ. Trong khuôn viên đình có giếng ngọc, tương truyền rằng, giếng ngọc có mạch nước thông ra sông Cái (Sông Luộc).


 

Ðình thờ tự ba vị thần có công giúp vua Lý đánh thắng giặc Tống là: Thái Thường Thúy Ðại Vương, Thái Thường Kỷ Ðại Vương và Thái Thường Vĩ Ðại Vương.


 

Ðình được xây theo kiểu chữ đinh, gồm có 7 gian, 5 vỉ kèo, 20 cột và 14 đầu dư. Phần nóc nhà, cửa gian giữa và hệ thống xà liên kết các vỉ cột đều bằng đá, được trạm trổ rất đẹp. Cột đá tứ trụ (cột cái) trạm rồng leo quanh thân, đầu rồng nối với đầu dư cách điệu ngậm ngọc. Các cột quân (cột nhỏ) đều trạm tứ quý, tứ linh, túi thư, bầu diệu (bầu đàn thư kiếm); khung câu đối khắc trực tiếp trên cột, các cột quân tiền hậu đều có câu đối.


 

Các vỉ đá đều là những tảng đá lớn, hình tam giác để dàn đều trọng lượng vỉ và tạo vẻ đẹp. Phía trên vỉ có chạm khắc hình hổ phù, hai bên là những hình mây cuộn. Ðặc biệt, cửa võng nối với hậu cung, thuộc gian chính cung rất sống động kiểu chân quỳ dạ cá, chạm hổ phù, sư tử chầu cửa thánh, rất mềm mại, tinh tế như vẽ trên vải lụa. Trong đình, ngoài những câu đối, đại tự cổ được khắc trên cột cái và cột quân, thì nhiều đồ tế cổ, thời Nguyễn còn được bảo lưu như: long đình, ngai thờ, bài vị, cỗ hậu bành, đòn bát cống, bộ bát bửu...


 

Theo các cao niên trong làng, quá trình xây dựng ngôi đình rất gian nan, vất vả và công phu. Toàn bộ đá cũng như vật liệu để xây dựng đình đều đặt mua từ Ninh Bình và vận chuyển về địa phương bằng đường sông. Khi xây dựng đình, các chức sắc trong làng huy động nhân dân vận chuyển bằng  ròng rọc, con lăn. Sau khi tập kết xong vật liệu, thợ đá tiến hành chạm trổ, trau chuốt, tô vẽ, làm mộng. Khi dựng hệ thống cột trong đình, dân làng dùng dây chão kéo lăn cột vào nền đình, xoay ngang cột tới chân tảng, giữa cột và chân tảng có ngẫng sâu 20 cm. Khi cột được dựng kéo đứng trên chân tảng, người ta dựng hai vỉ giữa trước, chủ yếu là dùng kỹ thuật thủ công. Sau khi cột đã yên vị, tiếp tục lắp các vỉ vào các ngẫng của xà. Sau ba năm làm việc miệt mài, cần mẫn, ngôi đình đá được hoàn thành vào năm 1945.


 

Hằng năm, người dân thôn Nguyên Xá, xã An Hiệp vẫn duy trì tổ chức Lễ hội làng tại Đình Vược, từ ngày 08-2 đến ngày 10-2 âm lịch. Trong dịp lễ hội, nhiều hình thức tế lễ và dâng hương, kết hợp với trò chơi dân gian, các cuộc thi tay nghề truyền thống của làng được tổ chức đã thu hút đông đảo nhân dân trong vùng và khách thập phương về dự. Đình Nguyên Xá được Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Bình xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh năm 1996.

 

                                                                                         Quang Thiềng