1

thứ 7, 23/06/2018

hoctapvltbh

Quay về Bạn đang ở trang: Home Đất và người Quân khu 3 Nghề thêu trang phục của người Dao ở Ba Chẽ

Nghề thêu trang phục của người Dao ở Ba Chẽ

Trong số 10 dân tộc sinh sống ở huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh thì dân tộc Dao Thanh Phán có bề dày truyền thống và bản sắc rất đặc trưng. Hiện nay, ngoài những nét văn hóa còn được lưu giữ, như lễ cấp sắc, lễ cúng thần rừng, hay các điệu múa giao duyên… thì người Dao nơi đây còn bảo tồn và phát triển nghề thêu trang phục truyền thống trong dân tộc mình.ntnndmtmmckkkdcccca


ntnndmtmmckkkdcccca

Thiếu nữ Dao Thanh Phán thêu trang phục truyền thống dân tộc mình ở Ba Chẽ

 

Theo nhiều bậc cao niên người Dao Thanh Phán ở Ba Chẽ, nghề thêu trang phục truyền thống của đồng bào có từ rất lâu. Khi nào thì chẳng rõ, chỉ biết rằng, vào những lúc nhàn rỗi, các cô gái người Dao thường quây quần bên nhau để may vá, thêu thùa. Người Dao Thanh Phán quan niệm: Nếu như người phụ nữ không biết tự tay thêu thùa, không mặc trang phục của dân tộc mình, thì khi chết sẽ không được đi theo tổ tiên.

 

Để “mục sở thị” nghề thêu trang phục truyền thống ở Ba Chẽ, chúng tôi đến thôn Pắc Cáy, xã Đồn Đạc, huyện Ba Chẽ tìm gặp nghệ nhân Triệu Thị Hồng- người có tiếng với nghề thêu trang phục truyền thống ở địa phương. Bà Hồng tâm sự: “Nhà nghèo, tôi phải sớm nghỉ học ở nhà làm ruộng. Ngày nhỏ, những lúc rảnh công việc đồng áng, tôi được các bà, các chị dạy cho nghề thêu. Khi 12 tuổi, tôi đã thành thạo các bước và có thể may, thêu được một bộ trang phục của dân tộc Dao Thanh Phán. Sau đó đi lấy chồng, tôi dạy cho con, cháu nghề này, để bản sắc dân tộc mình không bao giờ mất”.

 

Dưới bàn tay tài hoa của bà Hồng, những bộ váy, những chiếc khăn trở nên lộng lẫy như trang phục của những nàng công chúa thuở xưa. Theo phong tục, người con gái Dao trước khi lấy chồng phải biết thêu thùa, may vá để chuẩn bị trang phục ngày cưới cho bản thân. Bên cạnh đó, người Dao chọn vợ bằng cách nhìn vào đường kim, mũi chỉ trên trang phục để nhận biết được người con gái đó có khéo léo, đảm đang hay không. Chính vì vậy, ngay từ khi còn nhỏ, các thiếu nữ Dao đã được các bà, các mẹ dạy cách thêu thùa, từ những công đoạn giản đơn đến phức tạp để tự tay may những bộ trang phục mặc ở nhà, hay đi chợ, đám cưới, dự hội. Việc thêu các họa tiết, hoa văn thổ cẩm vốn là nghề tổ tiên, được lưu truyền giữa các thế hệ phụ nữ trong gia đình người Dao. Những em bé gái lớn lên được các bà, các mẹ, các chị truyền dạy cho cách thêu hoa văn trên trang phục truyền thống. Thế hệ sau học kinh nghiệm thế hệ trước, các họa tiết thêu của người Dao Thanh Phán không theo mẫu được vẽ sẵn, mà được truyền khẩu.

 

Cũng theo bà Hồng, người Dao Thanh Phán quan niệm, khi mặc trên mình bộ áo sặc sỡ sẽ khiến cho các loài thú dữ nếu nhìn thấy sẽ tránh xa, không làm hại đến mình. Do đó, màu sắc chủ đạo được lựa chọn là các màu xanh, đỏ, vàng, trắng, kết hợp thêu trên nền vải màu đen, tượng trưng cho ngũ hành: Kim – vàng, Mộc – đen, Thủy – trắng, Hỏa – xanh, Thổ - đỏ.

 

Một điểm độc đáo nữa là các họa tiết thêu trên áo quần của người con gái Dao thường rất đơn giản, nhưng tinh tế. Đó là hoạ tiết về các loại cỏ cây, hoa lá, hình cày, bừa, cánh chim, ruộng bậc thang... Những họa tiết được lặp lại và có quy ước về sự sắp xếp, thể hiện nét văn hóa riêng biệt của người Dao. Bên trong những họa tiết hoa văn đó là cả kho tàng câu chuyện liên quan đến tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Dao, đồng thời, thể hiện nét sinh hoạt trong đời sống hằng ngày, ước vọng về một cuộc sống ấm no, phồn thịnh, hạnh phúc viên mãn.

 

Chị Triệu Thị Thảo, thôn Pắc Cáy, xã Đồn Đạc chia sẻ: “Cho dù quần áo của người Kinh đã có rất nhiều ở bản, nhưng không thay thế được quần áo của dân tộc Dao. Chúng tôi sẽ cố gắng học để tự may được bộ trang phục của dân tộc mình. Khi mặc nó trong những dịp lễ, tết, cảm thấy mình rất tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc được lưu giữ ”.

 

Để nét đẹp đó không bị mai một trong thế hệ trẻ, những người mẹ, người bà dân tộc Dao Thanh Phán ở Ba Chẽ vẫn từng ngày truyền dạy cho con, cháu của mình. Được biết, hiện nay UBND huyện Ba Chẽ đã tổ chức nhiều lớp dạy nghề thêu của người Dao Thanh Phán, với mục đích bảo tồn và gìn giữ nét đẹp văn hóa trong cộng đồng. Trong thời gian tới, địa phương sẽ hình thành nhiều các câu lạc bộ thêu trang phục người Dao Thanh Phán, gắn với phát triển du lịch.

 

Tin tưởng rằng, với những kế hoạch, việc làm cụ thể, thiết thực của chính quyền địa phương và sự vào cuộc của các cấp, các ngành, cùng với tình yêu, niềm đam mê nghệ thuật truyền thống của các nghệ nhân như chị Triệu Thị Hồng, thì nghề thêu trang phục truyền thống của người Dao Thanh Phán ở Ba Chẽ sẽ ngày càng phát triển và được bảo tồn.

Long Vũ

 


 

dctttt70nndmmckkdjccc