1

Thứ 5, 17/08/2017

Quay về Bạn đang ở trang: Home Đất và người Quân khu 3 Viện trưởng Viện Công tố Trung ương đầu tiên

Viện trưởng Viện Công tố Trung ương đầu tiên

ncvdtBùi Lâm (1905 - 1974) là nhà cách mạng và chính khách Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Công tố Trung ương Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (1958-1960), đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 2 (1960-1965), nguyên Đại sứ Việt Nam tại Bungari và Cộng hòa Dân chủ Đức, nguyên Phó viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.


Bùi Lâm tên thật là Nguyễn Văn Dị, sinh ngày 15-3 -1905 tại xã Gia Hoà, huyện Vụ Bản (tỉnh Nam Định). Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, sớm có tinh thần yêu nước. Năm 11 tuổi, ông rời quê hương ra ở cùng chú thím nơi đất cảng Hải Phòng, làm công nhân đội than. Là người thông minh và ham học hỏi, ông nhanh chóng tiếp nhận những tri thức mới từ những người tiến bộ với sự chắt lọc cẩn thận và tinh tế của bản thân. Điều đó đã giúp ông sớm giác ngộ cách mạng.


Năm 16 tuổi, ông xuống tàu làm thuỷ thủ cho hãng tàu buôn Pháp, qua nhiều nước châu Âu, châu Phi, châu Mỹ La Tinh... ở Pháp, Bùi Lâm được đọc báo Người cùng khổ của lãnh tụ Nguyễn ái Quốc, ông cố công tìm gặp được Người vào năm 1922. Trong thời gian làm thuỷ thủ, Bùi Lâm thấy cảnh đồng bào ta bị thực dân Pháp bóc lột, đói khổ, nhưng chúng lại chuyên chở thóc gạo sang Pháp. Sau khi nghe Bùi Lâm kể chuyện tàu Pháp chở gạo sang, mà nhân dân ta chết đói, Nguyễn ái Quốc ngồi lặng người đi. Người nhắc Bùi Lâm và các thuỷ thủ Việt Nam phải nhớ  đến nghĩa vụ của người dân trước cảnh nước mất nhà tan. Người giao nhiệm vụ cho Bùi Lâm và các thuỷ thủ Việt Nam tổ chức đường dây liên lạc, chuyển tài liệu cách mạng về Việt Nam. Tháng 11-1925, Bùi Lâm gia nhập Đảng cộng sản Pháp. Đến cuối năm 1927, ông được Đảng cộng sản Pháp cử đến Matxcơva học Trường đại học Phương Đông. Khoảng cuối năm 1929, về Sài Gòn, ông hoạt động trong tổ chức An Nam cộng sản Đảng, trực tiếp phụ trách công đoàn. Khi Đảng Cộng sản Đông Dương thành lập, Bùi Lâm được cử làm ủy viên Thường vụ Xứ uỷ Nam Kỳ. Đến tháng 2 - 1931, ông được phái ra miền Bắc công tác và bị địch bắt ở Hải Phòng, kết án 5 năm tù khổ sai, đầy đi Côn Đảo. 


Mãn hạn tù (tháng 12 - 1936), Bùi Lâm về Hải Phòng hoạt động. Tại đây, ông cùng Nguyễn Công Hoà, Nguyễn Văn Cúc  (tức đồng chí Nguyễn Văn Linh) vận động nhân dân đấu tranh đòi quyền lợi hằng ngày, đồng thời kết hợp hoạt động Mặt trận Dân chủ. Khoảng tháng 9 - 1941, ông lại bị bắt ở Thanh Hoá và bị thực dân Pháp giam cầm, đày đọa rất dã man ở các nhà tù: Hoả Lò (Hà Nội), Hải Phòng, Quảng Ngãi, Ban Mê Thuột, Sơn La... Trong các nhà tù, Bùi Lâm luôn là một đảng viên cộng sản kiên định, trung thành, nguy hiểm không sờn lòng, khó khăn không lùi bước tin tưởng ở tiền đồ xán lạn của cách mạng.


ncvdt

Đồng chí Bùi Lâm (ngoài cùng bên phải) chụp cùng các đồng chí đồng đội

 

Tháng 3 - 1945, ông vượt ngục, tích cực tham gia giành và bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ trong cách mạng Tháng Tám. Ngày 14 - 2 - 1946, Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hoà ra sắc lệnh (số 21) lập Toà án quân sự đặc biệt và cử ông phụ trách. Với cương vị quan trọng này, Bùi Lâm đã góp phần quan trọng thực hiện đường lối bảo vệ chính quyền nhân dân của Đảng, kịp thời trừng trị bọn phản cách mạng, điển hình là hang ổ Quốc dân đảng ở phố Ôn Như Hầu (Hà Nội). Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ông phụ trách Toà án quân sự Liên khu 3, rồi phụ trách Toà án nhân dân Liên khu. Từ năm 1954 đến năm 1957, Bùi Lâm giữ chức Giám đốc Vụ hành chính tư pháp (thuộc Bộ Tư pháp) và Viện trưởng Viện Công tố Trung ương (năm 1958). Năm 1960, ông trúng cử đại biểu Quốc hội khoá II và được cử làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước ta tại Cộng hoà nhân dân Bungari và tại Cộng hoà dân chủ Đức (năm 1964). Sau khi về nước ông được cử giữ chức Phó viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.


ấn tượng để lại trong mỗi người khi tiếp xúc với Bùi Lâm là tính cách vui vẻ, tinh thần khảng khái và tài kể chuyện tiếu lâm. Ông có thể giác ngộ mọi người chỉ bằng những câu chuyện vui nhẹ nhàng, không mang màu sắc lý luận khô cứng, vui đấy, cười đấy mà lại có sức thuyết phục, để người nghe “thẩm thấu” tinh thần cách mạng và háo hức đứng dưới ngọn cờ khởi nghĩa. Trong ký ức của bà Vũ Thị Hải Phương, người vợ, người bạn đời của Bùi Lâm: “Mọi người luôn nói là phải nỗ lực phấn đấu, rèn luyện và tu dưỡng mới để lại được tình cảm cho những người sống chung quanh mình, nhưng tôi thấy ở anh Lâm là sự bộc lộ giản dị và chân thành nhất những gì mình đã có, đã thuộc về tính cách của con người anh”.


Ngày 10 - 5 - 1974, ông qua đời. Trong suốt cuộc đời hoạt động, Bùi Lâm được Đảng và Nhà nước ta đánh giá là một chiến sĩ cách mạng kiên cường, trung thành tuyệt đối với Đảng, với sự nghiệp cách mạng, bất cứ ở lĩnh vực và cương vị nào cũng đều hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc; là người được Đảng, Nhà nước và Bác Hồ tin cẩn, được bè bạn kính yêu. 

TƯỜNG MINH (tổng hợp)