0985.456.616

Thứ 3, 26/03/2019

htnndlllcc

Home Thời sự - quốc tế Giữa ngã ba đường

Giữa ngã ba đường

Cuộc “ly hôn” giữa Anh và Liên minh châu Âu (EU) đang rơi vào hỗn loạn khi ngày 15-1, Quốc hội Anh bỏ phiếu bác bỏ thỏa thuận Anh rời khỏi EU (hay còn gọi là Brexit) mà Thủ tướng nước này Theresa May ký với Brussels hồi tháng 11 vừa qua.gnnbbdghggcccbbb


Kết quả này không nằm ngoài dự đoán, song nó vẫn là “gáo nước lạnh” dội vào nỗ lực của chính quyền Thủ tướng Theresa May nhằm thu xếp để Anh rời “mái nhà chung” châu Âu một cách suôn sẻ sau ngày 29-3 tới, đồng thời đẩy xứ sở Sương mù rơi vào cuộc khủng hoảng chưa từng có.

 

Cuộc bỏ phiếu về Brexit lẽ ra đã được tổ chức ngày 11-12-2018, nhưng do có quá nhiều bất đồng giữa các nghị sĩ nên Thủ tướng Theresa May quyết định lùi lại vào ngày 15-1-2019. Khi đưa ra quyết định này, bà Theresa May dường như nghĩ rằng, đến tháng Giêng, các nghị sĩ Anh, vì hoảng sợ trước nguy cơ “no deal”, tức là ra khỏi EU mà không có thỏa thuận, sẽ buộc phải bỏ phiếu thuận. Để chắc ăn, bà còn sử dụng cả chiến thuật “củ cà rốt và cây gậy”, nghĩa là vừa hứa hẹn, vừa cảnh báo những người “nổi loạn” chống lại kế hoạch Brexit của chính phủ.


gnnbbdghggcccbbb

Ảnh minh họa / Reuters

 

Thế nhưng, Thủ tướng Theresa May đã tính sai nước cờ. Số phiếu chênh lệch quá lớn (423 phiếu chống và 202 phiếu ủng hộ) không chỉ khiến kế hoạch Brexit rơi vào khủng hoảng mà còn khiến sự nghiệp chính trị của bà May đứng trước một tương lai bấp bênh. Đây là thất bại tồi tệ nhất của chính phủ trong lịch sử 95 năm tại quốc hội, là một đòn “chí tử” giáng vào nỗ lực của "người chèo lái con thuyền” nước Anh trong suốt gần 2 năm qua để đưa xứ sở Sương mù ra khỏi châu Âu một cách có trật tự.

 

Thất bại này của bà Theresa May đồng nghĩa với việc tiến trình đàm phán Brexit của Anh đứng trước ngã ba đường, hoặc là “Brexit không có thỏa thuận”, hoặc “trưng cầu ý dân lần hai”, hoặc “đập đi xây mới”.

 

Ngay khi quốc hội bác bỏ thỏa thuận Brexit, phe Công đảng đối lập tại Anh đã nhanh chóng thúc đẩy một cuộc bầu cử và thỏa thuận mới. Theo đó, Công đảng đối lập yêu cầu bỏ phiếu bất tín nhiệm chính phủ của bà May. Theo lý thuyết, do đảng Bảo thủ và liên minh (đảng DUP) vẫn đang chiếm đa số tại quốc hội nên khả năng bà May bị hạ bệ là không cao. Nhưng nhìn vào sự “nổi loạn” trong chính nội bộ đảng Bảo thủ thời gian qua, từ việc chính các nghị sĩ đảng Bảo thủ yêu cầu bỏ phiếu bất tín nhiệm bà May cách đây một tháng và việc có tới 118 nghị sĩ đảng Bảo thủ bỏ phiếu chống thỏa thuận Brexit, có thể thấy bà May đang bị mất uy tín và không loại trừ khả năng chính phủ của bà không vượt qua được cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Công đảng đối lập rõ ràng chỉ mong chờ tình huống này để tiến tới bầu cử sớm và giành lại quyền lực.

 

Nếu Anh không thể có một cuộc bầu cử, mọi phương án đều được đưa ra để cân nhắc, bao gồm một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai về Brexit. Không có luật nào ngăn cản nước Anh tiến hành lại một cuộc trưng cầu ý dân về Brexit, nhưng một cuộc trưng cầu ý dân mới có nói lên đúng nguyện vọng của người dân hay chỉ làm gia tăng bất ổn và chia rẽ?

 

Thế nên, nhiều người trông chờ Thủ tướng May yêu cầu EU gia hạn thời điểm Brexit (là ngày 29-3 tới theo Điều 50) để có thêm thời gian thuyết phục dư luận trong nước. Có thể EU sẽ chấp nhận đề nghị trên nhưng sẽ kèm theo điều kiện không đàm phán lại bất kỳ nội dung nào trong thỏa thuận. Như lời Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk nói: “Thỏa thuận này đang và sẽ là cách tốt nhất và duy nhất để bảo đảm cho Anh rời khỏi EU một cách trật tự”.

 

Cái khó hiện nay là, việc kéo dài thời hạn không thể vượt quá thời điểm diễn ra cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu (EP), dự kiến được tổ chức vào tháng 5 tới, với lý do một Brexit “cứng” sẽ trở thành thảm họa đối với tất cả các bên. Vì thế, xem ra đề xuất này cũng khó khả thi.

 

Đó là lý do vì sao cả Thủ tướng Theresa May và EU đều sẵn sàng tâm thế cho một “Brexit không có thỏa thuận”. Theo đó, Anh sẽ cắt toàn bộ quan hệ với EU sau đêm 29-3 tới mà không phải tuân thủ các quy định của khối. Không đạt được thỏa thuận cũng đồng nghĩa với việc không có giai đoạn chuyển tiếp, Anh phải lập tức ra khỏi liên minh thuế quan châu Âu. Với kịch bản này, London mặc nhiên phải từ bỏ 750 thỏa thuận quốc tế, kể cả thỏa thuận về thị trường chung châu Âu. Viễn cảnh tồi tệ này sẽ ảnh hưởng tới đồng bảng và giá nhà ở, đẩy Anh vào bờ vực một cuộc suy thoái, thậm chí nguy hiểm hơn cuộc khủng hoảng tài chính cách đây một thập niên. Các doanh nghiệp có thể sẽ phải chịu các mức thuế mới về nhập khẩu, xuất khẩu và dịch vụ, đồng nghĩa với tăng chi phí hoạt động, dẫn tới giá hàng hóa tăng cao. Bên cạnh đó, dòng chảy hàng hóa và người di cư qua biên giới Anh chắc chắn sẽ chậm lại. Rõ ràng, “Brexit không có thỏa thuận” là kịch bản gây khó khăn rất nhiều không chỉ với Anh mà cả EU.

 

Việc Quốc hội bác bỏ thỏa thuận Brexit đang đẩy chính trường Anh vào tình thế đứng giữa ngã ba đường, rất khó đoán định. Nhưng dù ở kịch bản nào, thì “cuộc chiến Brexit” đã và đang diễn ra trong lòng nước Anh. Thủ tướng Anh sẽ phải tiếp tục hành trình vượt “dốc đá thẳng đứng” nếu không muốn dừng lại.

Theo QĐND