0985.456.616

Thứ 3, 11/12/2018

74nn22t12

Home Văn hoá - Thể thao Bức thông điệp ngàn năm trên vách đá…

Bức thông điệp ngàn năm trên vách đá…

“Chùa có bia như nước có sử”. Ở vách núi của động Kính Chủ (Hải Dương) cũng có những tấm bia và văn bia. Những tấm đá xanh trên vách động Kính Chủ là báu vật tinh thần, đã trở thành di tích lịch sử mang dấu ấn của nhiều thời đại. Đằng sau những lớp bụi thời gian, chằng chịt rễ cây rừng xâm lấn, du khách bồi hồi nhận ra những dòng chữ của người xưa, như là thông điệp gửi tới muôn sau.btdtvdnncjjvvv


Thong thả bước chân theo từng bậc đá, ta bỗng choáng ngợp trước cảnh núi non kỳ thú hiện ra trước mắt: Đây là Động Kính Chủ, nằm ở phía nam sườn núi Dương Nham (Kinh Môn- Hải Dương). Trên vách đá vẫn có thể đọc rất rõ ràng những chữ Hán “Thiên Nam đệ lục động”- động thứ 6 của trời Nam. Ở đây non thanh khí tú, rất ấm về mùa Đông, mát mẻ lúc ngày Hè. Thời chống giặc Nguyên Mông, vua Trần Nhân Tông từng đóng quân trên núi Dương Nham chỉ huy quân dân nhà Trần đánh giặc.

 

Mảnh đất lưu giữ nhiều hình ảnh của du khách từ vua chúa, quan lại, văn nhân, sĩ thứ, tăng ni tới đây vãn cảnh đề thơ, gửi gắm nỗi niềm suy tư về thế sự? Vẫn còn đây lưu bút của chủ suýHội Tao Đàn – Lê Thánh Tông” được các thợ đá đục bốn chữ bút danhNam thiên Động chủ”, và nhiều sự kiện các vị vua triều Mạc từng quan tâm cho tôn tạo.


btdtvdnncjjvvv

Một góc phong cảnh động Kính Chủ

 

Rải rác khắp các vách động, hơn 40 tấm bia với những kích thước to nhỏ, hình dạng, ở góc độ khác nhau, đã tạo nên một không gian đá vừa thực vừa ảo giữa chốn bồng lại tiên cảnh ấy.

 

Cũng nhờ bia, ta biết được: Phạm Sư Mệnh, người huyện Hiệp Sơn, phủ Kinh Môn, tiến sĩ đời Trần, từng làm chức quan Nhập nội Hành khiển, ngày 5 tháng 9 năm thứ 144 đời Trần (1368), đi duyệt binh các lộ vùng Đông Bắc. Ông lên núi, xúc động đề thơ trước cửa động. Người thợ đá đã khắc trung thành nét bút, để bây giờ còn lưu lại áng thơ có những câu hào sảng, ca ngợi giang sơn hùng vĩ, gợi nhớ chiến công hiển hách của quân dân đời Trần chống xâm lược:

 

                                                Hành quân qua núi nhà

 

Ngẩng đầu nhìn muôn dặm (…)

An Phụ như chạm trời

Cuồn cuộn sóng Bạch Đằng

Tượng Đầu cao ngàn nhận…

Tưởng như thuyền Ngô Vương

Nhớ xưa vua Trùng Hưng

Tài chuyển xoay trời đất

Cửa biển ngàn chiến thuyền

Hiệp Môn vạn cờ chiến

Trở tay định thái bình…

(Trích bản dịch bài thơ “Hành dịch đăng gia sơn- của Phạm Sư Mệnh)

 

Trong động còn 4 chữ lớn Vân thạch thư thất (nhà sách Vân Thạch) và 4 chữ nhỏPhạm Sư Mệnh thư” (Phạm Sư Mệnh viết)

 

Thì ra, đây là nơi Phạm Sư Mệnh ngồi đọc sách, và trên mảnh đất này cũng là quê hương ông? Cũng nhờ bia Trùng tu Dương Nham tự khắc năm 1532, ta mới hiểu thêm ở núi Kính Chủ từ thế kỷ 15 đã có nghề khắc bia đá nổi tiếng cả kinh thành: Từ năm Thiệu Bình thứ 3 (1436), Hành khiển Nguyễn Trãi đã dâng biểu và khánh đá lên vua. Vua nhận, khen, sai thợ đá ở huyện Giáp Sơn lấy đá núi Kính Chủ để làm.

 

Thật là kỳ thú, giữa một vùng sông nước bằng phẳng, lại hiện lên những dãy núi đá vôi, có niên đại hàng triệu năm. Trong chiều dài lịch sử, đây từng là căn cứ quân sự hiểm yếu chống giặc ngoại xâm phương Bắc. Đó cũng là chiếc cầu nối kinh tế, văn hóa, chính trị giữa kinh đô Thăng Long với biển Đông và các quốc gia lân bang. Một vùng đất thiêng ấy, là chứng nhân bao đời vua chúa, văn thần, danh sĩ trong nước… tới đây thưởng ngoạn, hoặc di dưỡng tinh thần, lập danh lập nghiệp. Tất cả còn hiển hiện trên những tấm bia trên vách đá động Kính Chủ hôm nay.

 

Những tấm đá xanh trên vách động Kính Chủ không còn là tấm đá vô cảm vô hồn mà đó là báu vật tinh thần. Từ bia có văn chương, lịch sử, có chứng vật của thời đại, đã thành một trong hàng ngàn vạn bức thông điệp của người xưa muốn gửi tới mai sau.

 

Có lẽ vì thế mà quần thể An Phụ- Kính Chủ- Nhẫm Dương ở Kinh Môn đã được Thủ tướng chính phủ xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt năm 2016, và riêng hệ thống bia ma nhai ở động Kính Chủ được công nhận là Bảo vật quốc gia../.

                         Khúc Hà Linh