0985.456.616

thứ 7, 18/08/2018

73ncmt8vqk29

Home Văn hoá - Thể thao Độc đáo nghệ thuật tạo hình con Long mã

Độc đáo nghệ thuật tạo hình con Long mã

Đã ở cái tuổi xế chiều, nhưng ngày ngày những nghệ nhân ở khu 2, phường Phong Cốc, thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) vẫn say sưa với nghề kết hoa, trái để tạo ra những con Long mã đẹp và lạ mắt. Đây còn được xem là một nghề truyền thống, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân địa phương.ddnnncmmmkknncc


Long mã là một con vật hình tượng, nửa thực nửa hư, có đầu rồng, mình ngựa, được cư dân vùng quê Hà Nam, thị xã Quảng Yên rất coi trọng trong thờ cúng, nhất là vào các dịp lễ hội, Tết đến xuân về hay mừng thọ…

 

Theo quan niệm của người xưa, Long mã là con vật linh thiêng, biểu hiện cho sức mạnh người dân vùng biển muốn chế ngự thiên nhiên, làm chủ đời sống. Nó mang dáng dấp ngạo nghễ của rồng, đem nước điều hoà cho đất đai, cây cối, vạn vật và dẹp được phong ba bão táp, lụt lội, nhưng lại có sức bền bỉ, dẻo dai, vượt đường xa, dặm thẳm của ngựa. Trong cách nhìn của người xưa, thiên nhiên vùng biển nơi đây ẩn chứa bao bí hiểm và tai hoạ. Thờ con vật đầu rồng, mình ngựa sẽ có sức mạnh tổng hợp, chế ngự được mọi bề trong trời đất và chiến thắng sóng to, gió lớn, vượt qua trở ngại khó khăn.


ddnnncmmmkknncc

Ông Ngô Đình Tám kết hoa, trái tạo hình con Long mã

 

Trong Lễ hội Tiên công, người cao tuổi thọ tám mươi, chín mươi, một trăm tuổi… bao giờ cũng có mâm ngũ quả bày tượng trưng theo hình con Long mã trên hương án. Đám tang cũng vậy, nhưng chỉ dành cho các cụ tám mươi tuổi trở lên. Long mã được kết bằng các loại quả của chính vùng quê, trông thật uy nghi, phồn thực. Đầu rồng (có người biến tấu tạo hình như đầu một con nghê) có đủ mang, tai, râu, tóc và đôi mắt long lanh làm bằng hòn bi chai. Đầu Long mã còn được tạc khéo léo bằng quả đu đủ xanh hoặc bằng gỗ. Mũi rồng được đính bằng quả na mắt bổ đôi. Cổ xếp bằng hoa chuối theo từng nếp. Mình ngựa làm bằng những quả chuối tiêu xanh tròn cạnh, đặt úp ngược lại. Đuôi kết bằng những chùm hoa sập chim (một loại cây thân mộc như dừa, cau, dùng cành lá kết vòng nguỵ trang che bàn sập bẫy chim nên quen gọi là cây sập chim). Chân Long mã cũng được xếp bằng những nếp hoa chuối. Trên mình còn cài điểm các loại hoa cúc, quả ớt đỏ, quả quýt v.v…càng làm phong phú hương sắc và đầy ý tưởng lãng mạn.

 

Ông Ngô Đình Tám ở khu 2, phường Phong Cốc, thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) là người có hơn 60 năm làm nghề tạo hình con Long mã bằng hoa, trái. Đến nhà ông vào dịp Tết đến, xuân về thấy ai cũng tất bật. Ngoài các con, hiện ông còn có cháu nội đang theo nghề. Ông Tám cho biết: “Làm con Long mã không khó, nhưng để đẹp và thể hiện cái “nghịch” của con vật thì nhất thiết phải có đôi bàn tay khéo léo, sự cẩn thận, tỉ mỉ. Để kết Long mã, thường dùng từ 2 đến 5 loại quả, trong đó đu đủ, chuối xanh là những quả hay dùng nhất. Ngoài ra, còn sử dụng các loại hoa cúc (trắng, vàng, đỏ) và hoa của cây sập chim. Thời gian bận rộn nhất của gia đình thường là mùa lễ hội và Tết Nguyên đán”.

 

Nghề gia truyền này đã tạo việc làm và thu nhập ổn định cho gia đình ông Tám hàng chục năm nay. Nhưng điều quý giá hơn là gia đình ông đang lưu giữ bộ môn nghệ thuật của vùng đất lịch sử này. Sản phẩm của ông được các tỉnh bạn đánh giá rất cao và ngày càng nhiều người tìm đến đặt hàng. Không những thế, ông Tám còn vinh dự là một trong số ít người được các công ty du lịch mời đi kết hoa, trái làm con Long mã ở khu vui chơi giải trí quốc tế Tuần Châu (Hạ Long, Quảng Ninh). Điều đó cho thấy, loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống này ngày càng được yêu thích.

Long Vũ